O venres 24 de outubro, coincidindo formalmente coa conmemoración do Día
das Escritoras, o noso instituto viviu un fito na xustiza social e na
visibilización feminina: o bautizo oficial da nosa biblioteca escolar co nome
de "A Balteira".
Nun centro profundamente vinculado á lírica medieval coma o IES Mendiño, a
elección deste nome supón un acto pedagóxico de gran calado. María Pérez,
"A Balteira", foi unha soldadeira e xograresa galega do século XIII
que desafiou os canons da súa época, escollendo vivir coma unha muller libre e
independente na corte de Alfonso X o Sabio.
Para celebrar este nomeamento dende unha estrita perspectiva coeducativa,
desenvolvéronse as seguintes accións transversais:
1. Coeducación
a través do deseño (Unha icona para o centro): Logo deseñado pola profesora de
Plástica con lema realizado pola vicedirectora do centro: A Balteira, unha
muller forte e valente á que non lle importaba ensinar o dente. Este logo
materializouse en marcapáxinas cos que se agasallou a todo o alumnado no día da
inauguración. Tamén se fixeron chapas co logo e chaveiros en madeira, ademais
de colocar un rótulo co seu nome na porta de entrada. Transformouse un maniquí na
figura emblemática da Balteira. Para a súa estrea, a figura luciu unha camiseta
conmemorativa do "Día das Escritoras", mentres que un armazón
artesanal en forma de saia serviu como canle canalizadora das diferentes
exposicións e conmemoracións do centro: 25N, 11F, 8M, 17M.
2. Visibilidade
na rede e ocupación dos espazos: A Balteira, reafirmando o seu carácter de
muller con voz propia na esfera pública, deu o salto ao mundo dixital coa
recuperación do blog oficial da man da profesora Catalina Míguez. A xornada de
inauguración estivo cargada de simbolismo, engalanando os corredores e o camiño
cara a esta nova "casa
do saber" cunha estética festiva e integradora onde se encheu o camiño de
globos e se agasallou ao alumnado con marcapáxinas conmemorativos.
3. Rompendo
o silencio (case 80 paneis de escritoras): A saia da Balteira converteuse nunha
obra colectiva e monumental de visibilización literaria. O alumnado de 3º e 4º
de ESO de Relixión Católica, en colaboración co profesorado e o PAS, elaborou
preto de 80 pósters monográficos que recollen a biografía, os rostros e as
obras de escritoras historicamente invisibilizadas ou relegadas a un segundo
plano nos libros de texto tradicionais.
· 4. Aproximación
crítica á lírica medieval: Para que toda a comunidade educativa puidese afondar
na relevancia de María Pérez máis alá dos prexuízos das cantigas de escarnio
—onde era criticada precisamente pola súa liberdade—, os profesores Miguel
Rancaño e Olga Nogueira deseñaron unha exposición con infografías na entrada do
instituto acompañada dunha unidade didáctica específica. Todo o alumnado do
centro tivo a oportunidade de traballar esta unidade nas clases de Lingua
Galega, analizando de xeito crítico a figura da muller na Idade Media.
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
