OUTUBRO: inauguración de "A Balteira" e reivindicación no Día das escritoras (24-O)

O venres 24 de outubro, coincidindo formalmente coa conmemoración do Día das Escritoras, o noso instituto viviu un fito na xustiza social e na visibilización feminina: o bautizo oficial da nosa biblioteca escolar co nome de "A Balteira".

Nun centro profundamente vinculado á lírica medieval coma o IES Mendiño, a elección deste nome supón un acto pedagóxico de gran calado. María Pérez, "A Balteira", foi unha soldadeira e xograresa galega do século XIII que desafiou os canons da súa época, escollendo vivir coma unha muller libre e independente na corte de Alfonso X o Sabio.

Para celebrar este nomeamento dende unha estrita perspectiva coeducativa, desenvolvéronse as seguintes accións transversais:

 

 1. Coeducación a través do deseño (Unha icona para o centro): Logo deseñado pola profesora de Plástica con lema realizado pola vicedirectora do centro: A Balteira, unha muller forte e valente á que non lle importaba ensinar o dente. Este logo materializouse en marcapáxinas cos que se agasallou a todo o alumnado no día da inauguración. Tamén se fixeron chapas co logo e chaveiros en madeira, ademais de colocar un rótulo co seu nome na porta de entrada. Transformouse un maniquí na figura emblemática da Balteira. Para a súa estrea, a figura luciu unha camiseta conmemorativa do "Día das Escritoras", mentres que un armazón artesanal en forma de saia serviu como canle canalizadora das diferentes exposicións e conmemoracións do centro: 25N, 11F, 8M, 17M. 

 

2. Visibilidade na rede e ocupación dos espazos: A Balteira, reafirmando o seu carácter de muller con voz propia na esfera pública, deu o salto ao mundo dixital coa recuperación do blog oficial da man da profesora Catalina Míguez. A xornada de inauguración estivo cargada de simbolismo, engalanando os corredores e o camiño cara a esta nova "casa do saber" cunha estética festiva e integradora onde se encheu o camiño de globos e se agasallou ao alumnado con marcapáxinas conmemorativos.

3. Rompendo o silencio (case 80 paneis de escritoras): A saia da Balteira converteuse nunha obra colectiva e monumental de visibilización literaria. O alumnado de 3º e 4º de ESO de Relixión Católica, en colaboración co profesorado e o PAS, elaborou preto de 80 pósters monográficos que recollen a biografía, os rostros e as obras de escritoras historicamente invisibilizadas ou relegadas a un segundo plano nos libros de texto tradicionais. 

·   4. Aproximación crítica á lírica medieval: Para que toda a comunidade educativa puidese afondar na relevancia de María Pérez máis alá dos prexuízos das cantigas de escarnio —onde era criticada precisamente pola súa liberdade—, os profesores Miguel Rancaño e Olga Nogueira deseñaron unha exposición con infografías na entrada do instituto acompañada dunha unidade didáctica específica. Todo o alumnado do centro tivo a oportunidade de traballar esta unidade nas clases de Lingua Galega, analizando de xeito crítico a figura da muller na Idade Media.